Projekt instalacji wentylacyjnej w budynku mieszkalnym

Projekt instalacji wentylacyjnej nie powinien być sprowadzony do zaznaczenia kilku przewodów na rzucie. W domu jednorodzinnym lub budynku wielorodzinnym trzeba ustalić wymagane strumienie powietrza, sposób przepływu między pomieszczeniami, dostępne miejsce na kanały oraz możliwość późniejszego montażu, regulacji i serwisowania urządzeń.

ERAN jest biurem projektowym. Przygotowujemy obliczenia i dokumentację instalacji, ale nie sprzedajemy central wentylacyjnych i nie wykonujemy montażu. Dzięki temu projekt może być podstawą do porównania ofert różnych wykonawców według tego samego zakresu.

Co obejmuje projekt instalacji wentylacyjnej?

Zakres dokumentacji zależy od rodzaju budynku i wybranego systemu. Projekt wentylacji mechanicznej może obejmować między innymi:

• bilans powietrza nawiewanego i usuwanego,
• rozmieszczenie nawiewników, wywiewników i elementów transferowych,
• trasy, przekroje lub średnice przewodów,
• obliczenie oporów instalacji,
• dobór centrali na podstawie przepływu i sprężu dyspozycyjnego,
• lokalizację czerpni, wyrzutni oraz centrali,
• rozwiązania ograniczające przenoszenie hałasu,
• sposób izolacji przewodów w strefach nieogrzewanych,
• schemat instalacji, opis techniczny i zestawienie podstawowych elementów,
• wytyczne dla branży architektonicznej, konstrukcyjnej i elektrycznej.

W przypadku wentylacji z odzyskiem ciepła projekt określa również sposób prowadzenia instalacji nawiewnej i wywiewnej oraz warunki pracy centrali. Więcej o samej zasadzie odzysku ciepła wyjaśniamy w artykule jak działa rekuperacja.

Dlaczego bilans powietrza jest punktem wyjścia?

Każde pomieszczenie ma inne zadanie. Powietrze nawiewa się zwykle do pokoi, sypialni i salonu, natomiast usuwa z kuchni, łazienek, garderób oraz pomieszczeń pomocniczych. Między tymi strefami trzeba zapewnić swobodny przepływ, na przykład przez podcięcia pod drzwiami lub kratki transferowe.

Bilans pokazuje, ile powietrza powinno przepływać przez poszczególne części budynku. Na jego podstawie dobiera się przekroje przewodów i sprawdza prędkości przepływu. Zbyt małe kanały mogą zwiększyć opory i hałas, a przypadkowe zwiększenie wydajności centrali nie naprawi źle zaprojektowanej sieci.

Trasy kanałów trzeba skoordynować przed budową

Kanał wentylacyjny ma rzeczywistą średnicę, wymaga izolacji, mocowania i miejsca na zmianę kierunku. Trasy trzeba sprawdzić względem belek, podciągów, stropów, zabudowy sufitów, instalacji elektrycznej, ogrzewania oraz kanalizacji.

Najwięcej problemów powstaje wtedy, gdy decyzję o wentylacji odkłada się do etapu montażu. Może się wtedy okazać, że brakuje miejsca na skrzynkę rozdzielczą, przewód koliduje z konstrukcją, a centrala nie ma dostępu serwisowego. Projekt pozwala wykryć takie kolizje, zanim ich usunięcie zacznie wymagać zmian budowlanych.

Jeżeli dokumentację koordynuje architekt, warto skorzystać z osobnej oferty projektów wentylacji mechanicznej i rekuperacji dla architektów.

Wentylacja grawitacyjna, mechaniczna czy rekuperacja?

Wybór systemu wynika z konstrukcji i przeznaczenia budynku, oczekiwanego poziomu kontroli wymiany powietrza oraz możliwości technicznych.

Rodzaj wentylacji	Sposób działania	Najważniejsze ograniczenie projektowe
Grawitacyjna	Przepływ wywołany różnicą temperatur i ciśnienia	Skuteczność zależy od warunków atmosferycznych i prawidłowego nawiewu
Mechaniczna wywiewna	Wentylatory usuwają powietrze, a nawiew odbywa się przez nawiewniki	Trzeba zapewnić kontrolowany dopływ i przepływ powietrza
Mechaniczna nawiewno-wywiewna	Wentylatory kontrolują oba strumienie	Niezbędne są miejsce na kanały, tłumienie oraz regulacja instalacji
Wentylacja z odzyskiem ciepła	Centrala przekazuje część ciepła z powietrza usuwanego do nawiewanego	Efekt zależy od projektu tras, doboru centrali, szczelności i regulacji

Nie każdy budynek wymaga tego samego rozwiązania. W istniejącym domu możliwości prowadzenia przewodów mogą być ograniczone, dlatego przed wyborem systemu trzeba ocenić przestrzeń nad stropami, piony instalacyjne i zakres planowanych prac.

Szczególne przypadki w budynkach mieszkalnych

Osobnej analizy wymagają pomieszczenia, które nie mogą być traktowane jak typowa część mieszkalna.

Garaż w bryle domu

Sposób wentylacji zależy między innymi od położenia garażu względem terenu, liczby stanowisk, ogrzewania i możliwości wykonania otworów. Zobacz osobne omówienie wentylacji garażu wbudowanego.

Garaż podziemny

Przy garażu poniżej poziomu terenu analizuje się również sposób usuwania zanieczyszczeń, detekcję oraz powiązanie instalacji z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej. Szczegóły opisaliśmy na stronie projektu wentylacji garażu podziemnego.

Pomieszczenie z urządzeniem spalającym paliwo

Wentylacja pomieszczeń z kotłem, kominkiem lub innym urządzeniem spalającym paliwo musi być skoordynowana z doprowadzeniem powietrza do spalania i odprowadzeniem spalin. Rozwiązania nie można dobierać wyłącznie na podstawie ogólnego schematu dla domu.

Jakie materiały są potrzebne do rozpoczęcia projektu?

Do wstępnej analizy i wyceny najczęściej wystarczą:

• rzuty wszystkich kondygnacji,
• przekroje budynku,
• informacja o konstrukcji stropów i dachu,
• planowane sufity podwieszane,
• lokalizacja i etap inwestycji,
• liczba użytkowników oraz przeznaczenie pomieszczeń,
• informacja o źródle ciepła i planowanej klimatyzacji,
• wskazanie możliwego miejsca dla centrali, czerpni i wyrzutni.

W budynku istniejącym potrzebne mogą być również zdjęcia, inwentaryzacja oraz informacje o przewodach i kominach, które już wykonano.

Projekt techniczny a dokumentacja dla wykonawcy

Zakres projektu trzeba ustalić przed zleceniem. Projekt techniczny przedstawia przyjęte rozwiązanie i parametry instalacji. Dokumentacja o większej szczegółowości wykonawczej może dodatkowo rozwijać detale, zestawienia i sposób prowadzenia poszczególnych odcinków.

Niezależnie od nazwy opracowania warto ustalić, czy dokumentacja będzie zawierała bilans, średnice, przepływy, dobór centrali, schemat oraz zestawienie elementów. Sam rzut z orientacyjnym przebiegiem przewodów nie daje wykonawcy wystarczających danych do prawidłowej regulacji systemu.

Przepisy i normy — co sprawdza projektant?

Rozwiązanie wentylacji należy dostosować do aktualnych przepisów techniczno-budowlanych, przeznaczenia pomieszczeń i właściwych norm projektowych. Podstawowym aktem są Warunki Techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wraz z późniejszymi zmianami. W zależności od rodzaju systemu i obiektu projektant sprawdza także wymagania dotyczące jakości środowiska wewnętrznego, bezpieczeństwa pożarowego, akustyki oraz efektywności energetycznej.

Nie należy bez sprawdzenia kopiować wartości z przypadkowego poradnika. Wymagany strumień i sposób wentylacji wynikają z funkcji pomieszczenia, liczby użytkowników oraz całego układu instalacji.

Najczęstsze błędy przed wykonaniem instalacji

• wybór centrali tylko na podstawie maksymalnego przepływu z katalogu,
• brak obliczenia oporów sieci przewodów,
• prowadzenie kanałów bez sprawdzenia kolizji z konstrukcją,
• umieszczenie centrali bez dostępu do filtrów i odpływu skroplin,
• zbyt małe przekroje powodujące wzrost prędkości i hałasu,
• brak miejsca na tłumiki lub skrzynki rozdzielcze,
• pominięcie izolacji przewodów w przestrzeniach nieogrzewanych,
• brak danych do późniejszej regulacji przepływów.

Zleć projekt instalacji wentylacyjnej

Jeżeli planujesz budowę lub modernizację domu, prześlij rzuty i podstawowe informacje o inwestycji. Sprawdzimy możliwy zakres dokumentacji oraz elementy, które trzeba skoordynować przed rozpoczęciem prac.

Najczęstsze pytania

Czy projekt wskazuje konkretny model centrali?

Projekt może wskazywać urządzenie referencyjne, ale przede wszystkim określa wymagany przepływ i spręż. Zamiennik powinien spełniać te parametry w rzeczywistym punkcie pracy instalacji.

Czy rekuperacja zastępuje ogrzewanie albo klimatyzację?

Nie. Podstawowym zadaniem rekuperacji jest wymiana powietrza z częściowym odzyskiem ciepła. Instalacja grzewcza i klimatyzacja realizują inne funkcje.

Czy można zaprojektować wentylację mechaniczną w istniejącym domu?

Tak, jeżeli istnieje możliwość poprowadzenia przewodów i ustawienia centrali. Przed rozpoczęciem projektu trzeba ocenić dostępną przestrzeń oraz zakres niezbędnych prac budowlanych.

Czy ERAN wykonuje montaż wentylacji?

Nie. ERAN jest biurem projektowym. Przygotowujemy dokumentację, którą inwestor może przekazać wybranemu wykonawcy.